İlaç Fiyatlandırılmasında Kullanılan Avro Kuru Güncellendi

0

İlaç Fiyatlandırılmasında Kullanılan Avro Kuru Güncellendi

Ülkemizde ilaç fiyatlarının tespit edilmesinde sabit kur sistemi uygulanmaktadır. Özellikle kamu sektörünün (Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu) ilaç alımındaki tekel konumu dolayısıyla ilaç fiyat belirlemelerinde kamusal kararların büyük etkisi vardır.

Yıl içerisinde Avro ve Dolar döviz kurları ne kadar değişirse değişsin yılın başlangıcında Şubat ayı içerisinde Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı’na da danışılarak tespit edilen sabit referans Avro kuru yıl boyunca uygulanmaktadır. Başka bir ifade ile, belirlenen Avro değeri yıl içerisindeki reel kur değişimi ne olursa olsun yıl boyunca kamu tarafından yapılacak ilaç alımlarında tek kur değeri olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle kurun doğru belirlenmesi ilaç ve eczacılık sektörü açısından özel bir öneme haizdir.

Keza ülkemizde ilaç fiyatlarının belirlenmesinde Avro kuru kadar önemli bir unsur da 2004 yılından bu yana uygulanmakta olan referans fiyat sistemidir. İlaç fiyatları; ürünün Fransa, İtalya, İspanya, Portekiz ve Yunanistan’daki depocuya satış fiyatlarından en ucuzunun referans fiyat olarak kabul edilmesiyle belirlenmektedir. İlgili ürünün imal veya ithal edildiği ülkeler, söz konusu referans ülkelerin dışında olup bu ülkelerde referans ülke fiyatlarının altında belirlenmiş bir depocuya satış fiyatı var ise, depocuya satış fiyatı düşük olan ülkedeki fiyat, referans fiyat olarak kabul edilmektedir.

Tablo 1: Ülkemizde ilaç sektöründe depocu ve eczacı kar oranları.

 

İlaç Avro Kuru Hesaplama Yöntemi Değiştirildi

En son olarak, ilaç fiyatlandırmasında (beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasında) kullanılan Avro Kuru ile ilgili Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında 3558 sayılı Karar 19.02.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunmaktadır. Son değişiklik ile Avro kurunun hesaplanma yönteminde önemli bir değişiklik yapılmıştır.

Buna göre Avro Kuru değeri bir önceki yılın yüzde 20 arttırılmış tutarı ile sınırlandırılmıştır. Uygulamanın önceki halinde Beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasında kullanılacak Türk lirası cinsinden bir Avro değeri; bir önceki yılın Resmi Gazete’de ilan edilen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın günlük Avro satış kuru gerçekleşmeleri esas alınarak hesaplanacak olan yıllık ortalama Avro değerinin yüzde 60 olarak belirlenen uyarlama katsayısı ile çarpılması suretiyle belirlenmekte idi. Belirtmek gerekir ki %60 öncesinde %70 olarak uygulanmaktaydı.

Son düzenleme ile ilaç ve tıbbi ürünler dahil olmak üzere beşeri ürünlerin fiyatlandırılmasında kullanılacak Avro referans değeri kısmen düşürülmüş bulunmaktadır.

 

Yeni İlaç Avro Kuru 4,57 TL Oldu

Aynı doğrultuda Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yapılan bugün (19.09.2021 tarihli) duyuru ile Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar’ın 2 nci maddesinin ikinci fıkrası ve Geçici Maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2021 yılı için beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasında kullanılan 1 (bir) Avro değeri 3,8155 TL’den 4,5786 TL’ye artırılmış olduğu duyurulmuştur.

Depocuya satış fiyatı 15,80 TL ve altında olan fiyat korumalı ürünler (önceki durumda 13,17 idi), depocuya satış fiyatı 8,26 TL ve altında olan (önceki durumda 6,89 TL idi) bütün ilçalar, reçetesiz ilaçlar, kan ürünleri, tıbbi mamalar, radyofarmasötik ürünler, biyobenzer ürünler, hastane ürünleri, serumlar, kamu tarafından bedeli ödenecek ilaçlar listesinde yer almayan ilaçlar ile Fiyat Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenecek olan aşılar ve halk sağlığı yönünden kritik önemi haiz ürünleri için Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar hükümlerine bağlı baklamksızın ayrıca fiyatlandırma yapılabilecektir. Son düzenleme ile bu istisna tutarları da Avro değerinde yapılan değişiklik oranında artırılarak 15,80 TL ve 8,26 TL olarak güncellenmiştir.

 

Reel Kur ile İlaç Kuru Arasındaki Makas Açılıyor

Son düzenleme sonrasında beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasında kullanılan 1 (bir) Avro değeri 2021 yılının geneli için 4,5786 TL olarak uygulanacaktır.

Son uygulamanın özellikle ilaç üreticisi firmalar, ilaç ihracatçısı firmalar, ecza depoları ve eczanelerin ilaç satış fiyatlarına etkisi olacaktır.

Geçerli olacak yeni depocuya satış fiyatının, mevcut depocuya satış fiyatının eski Avro değerine bölündükten sonra yeni Avro değeri ile çarpılarak hesaplanması, suretiyle bulunacak yeni fiyatlar 20 Şubat 2021 tarihinde geçerli olmuş ve uygulanmaya başlanılmıştır.

Aşağıdaki tablo ülkemizde yıllar itibariyle reel Avro kuru ile ilaç fiyatlarının belirlenmesinde kullanılan Avro kuru arasındaki farkı göstermektedir:

YIL REEL AVRO KURU İLAÇ AVRO KURU ARADAKİ FARK
2021 8,40 TL 4.58 TL % 83
2020 6,55 TL 3,81 TL % 71
2019 6,00 TL 3,40 TL % 76
2018 4,70 TL 2,69 TL % 74
2017 3,95 TL 2,34 TL % 68
2016 3,20 TL 2,11 TL % 51

Tablo 2: Yıllar itibariyle ülkemizde reel Avro kuru ile kamu tarafından uygulanan İlaç Avro Referans Kuru arasındaki farkı gösterir tablo.

Belirtilmesi gereken husus, eski sistem uygulanmaya devam edilse kur güncellemesi 4,81 TL olacağıdır. Ancak yapılan düzenleme ile kur daha düşük bir rakamda (4,5786 TL’de) belirlenmiş bulunmaktadır.

 

Yerli İlaç Çalışmaları Desteklenmeli

Son düzenlemede özellikle Covid-19 Pandemisinin neden olduğu ekonomik etkilerin hafifletilmesi, kamu bütçe disiplininin sürdürülmesi ve fiyat istikrarının korunması kaygılarının etkili olduğu görülmektedir.

Ancak söz konusu değişikliği sektör paydaşları, endüstri temsilcileri, üreticiler ve eczacıların beklentisini karşıladığını söylemek zordur. Özellikle son üç yıldır dünya ilaç piyasalarında çeşitli nedenler ile artan hammadde fiyatları, işletme giderleri, sarf giderleri, enerji giderleri artışı yanında Covid-19 Pandemisi ile de ekstra alınan tedbirler ilaç endüstrisinin maliyetlerini arttırmış bulunmaktadır. Sektör temsilcilerinin Avro kuru beklentisinin daha yüksek olmasına karşın son kur değeri ile kamunun bütçe disiplinin korunmaya çalışıldığı görülmektedir.

Ülkemiz için sağlık ve ilaç sektörünün stratejik önemde olduğu, ilaç endüstrisinin güçlendirilmesi ve mali olarak desteklenmesinin ilaçta dışa bağımlılığı azaltmasının ne kadar önemli olduğu dikkate alınınca gerek yerli ilacın desteklenmesi gerekse de jenerik üretimin teşvik edilmesi yönünde politikaların uygulanmasının önemi ortaya çıkmaktadır. Böylesi bir politika ülkemiz milli ekonomisine katkı sunacağı gibi dış ticaret açığını da azaltan önemli bir etki yaratacaktır.

 

SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK SEKTÖRÜNDE GÜNDEM

Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi Değişti: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince uygulanan Sosyal Güvenlik Kurumu İlaç Geri Ödeme Yönetmeliği’nin 12 nci maddesi ile SGK Sağlık Uygulama Tebliği’nin 4.4.1, 4.4.2, 5-(g), 7-(e), 9-(ı) ve 9-(i) maddeleri gereğince düzenlenen “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi” 28.01.2021, 03.02.2021, 04.02.2021, 11.02.2021 ve 18.02.2021 ve tarihlerinde değiştirilmiştir. Okurlarımız güncel listeye SGK’nın resmî web sitesi olan www.sgk.gov.tr adresinden ulaşabilir.

Tıbbi Malzeme Listelerinde Yer Alma Yıllık Aidat Ücretini Yatırma Süresi Uzatıldı: Pandemi koşullarında yaşanan olumsuzluklar nedeniyle tıbbi malzeme firmalarının olası mağduriyetlerinin önüne geçilmesini teminen, Tıbbi Malzeme Listesinde Yer Alma Yıllık Aidat Ücreti ödeme yükümlülüğünü süresinde yerine getirememesi nedeniyle tüm barkodları MEDULA sisteminden çıkartılan firmalardan, 2020 yılı için tahakkuk eden “Tıbbi Malzeme Listelerinde Yer Alma Yıllık Aidat Ücreti”ni 01.03.2021 tarihine kadar yatırıp buna ilişkin belgesini/dekontunu Kuruma ibraz edenlerin barkodlarının bir defaya mahsus yeniden aktif hale getirilmesi kararı alınmıştır.

SGK’ca Pandemi koşulları dikkate alınarak getirilen bu süre uzatımından yararlanmak isteyen tıbbi malzeme firmalarının, bahse konu ücreti en geç 01.03.2020 tarihine kadar 30.01.2020 tarihli duyuruda belirtilen esaslar doğrultusunda eksiksiz olarak yatırıp buna ilişkin dekontun/belgenin bir suretini dilekçe ekinde Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğüne (Tıbbi Cihaz Daire Başkanlığı) elden veya Ziyabey Caddesi No:6 06510 Balgat Çankaya ANKARA adresine iadeli taahhütlü posta ya da kargo yoluyla teslim etmesi gerekmektedir. 2021 yılı Tıbbi malzeme listeleme ücretini de yatırılması gerektiğini de tıbbi malzeme firmalarına önemle hatırlatalım.